C - Ải Nam Quan sau 1954

Từ năm 1954 đến 1974, ải Nam Quan là ngõ để chuyên chở súng đạn do đảng Cộng sản Trung Hoa tiếp viện cho cộng sản Việt Nam trong công cuộc đánh miền Nam. Và từ năm 1968 trở đi, hầu như cả biên giới Việt-Hoa đã hoàn toàn do quân đội Trung Quốc kiểm soát. Từ năm 1974, đảng Cộng sản Trung Hoa không chấp nhận sự lãnh đạo của đảng Cộng sản Nga, trong khi đảng Cộng sản Việt Nam phục tùng Liên Xô, cuộc giao hảo của đôi bên đã biến đi để từ hữu nghị trở thành thù nghịch mà hậu quả là cuộc xâm lăng của Trung Quốc vào đầu năm 1979. Lúc đó, năm 1979, hai bên mới công bố các vi phạm biên giới đã xẩy ra trong thời gian qua. Cộng sản Việt Nam tố cáo Cộng sản Trung Hoa vi phạm 179 lần trong năm 1974 và đến 2175 lần trong năm 1978, trong khi đó Cộng sản Trung Hoa tố các Cộng sản Việt Nam vi phạm 121 lần trong năm 1974 và 1021 lần trong năm 1978. Nhưng vi phạm nghiêm trọng nhất là vào năm 1974 Trung Quốc đã đẩy lùi nơi chắp nối hai đường rày xe hỏa Lạng Sơn Long Châu vào địa phận Việt Nam 300 thước (theo Antoine Dauphin, trong bài "La frontière sino-vietnamiene de 1895-1896 à nos jours", (tạm dịch "Biên giới Việt-Hoa từ 1895-1896 đến ngày nay"), trong quyển "Les Frontières du Vietnam, Histoire des fontières de la péninsule inodochinoise", (Các Biên giới Của Việt Nam, Lịch sử các biên giới trên bán đảo Ðông Dương), sách đã dẫn. Vì hai đường xe hỏa và xe hơi chỉ cách nhau độ 50 thước, thì chắc chắn là biên giới cho đường xe hơi cũng bị lùi luôn.

Ronald Bruce St John trong cuốn "The land boundaries of Indochina: Cambodia, Laos and Vietnam" (tạm dịch: Các biên giới trên đất liền của Ðông Dương, Cao Miên, Lào và Việt Nam, Boundary & Terroritory Briefing, International Boundaries Research Unit, Volume 2, Number 6, University of Durham, United Kingdom, 1998) cho biết là trong số 300 ngoài cột mốc biên giới bằng đá đóng trên đất liền, nhiều cột đã bị mất, đặc biệt là ở vùng Lạng Sơn, và tại đây có nhiều điểm tranh chấp.

D - Kết luận

Nhiều nhân chứng tại Việt Nam cũng như ngoại quốc cho biết rằng đứng tại trạm biên giới ngày hôm nay không còn thấy cửa quan như trước nữa. Nhiều lần các cán bộ Cộng SảnViệt Nam đã báo cáo với cấp trên về sự việc này nhưng không bao giờ được trả lời (xem bài của Trần Gia Phụng). Theo Lê Công Phụng, thì biên giới phải được hoạch định lại vì "vật đổi sao dời". Nhưng nếu không có những động đất thì các giòng sông (hơn 1 phần 3 biên giới Việt Hoa được định theo các giòng sông) ở các vùng núi non không di dịch bao nhiêu trong một trăm năm. Nhưng trên đất liền, con người có thể di chuyển những cột mốc những khoảng cách rất xa. Ðó là việc đã xẩy ra ở ải Nam Quan.

Với Hiệp định mới mà đảng Cộng Sản Việt Nam ký trong âm thầm, Cộng sản Việt Nam có đòi lại được vùng đất đã bị Cộng sản Trung Hoa chiếm từ năm 1974 không. Hay là biên giới tại ải Nam Quan đã bị thụt lùi thêm nữa? Và thêm bao nhiêu? 300 thước, hay 1 cây số, hay hơn nữa? Nếu ngày hôm nay không còn thuộc chủ quyền Việt Nam thì đảng Cộng Sản Việt Nam phải nhận lấy trách nhiệm trước người dân Việt Nam và lịch sử.

Nhưng ngoài ải Nam Quan, còn những vùng nào khác? Ðảng Cộng Sản Việt Nam phải công bố hiệp định để mọi người Việt Nam ước lượng được tầm quan trọng của sự mất mát, của những di tích lịch sử vô giá đã nhượng cho Trung Quốc.

Nguyễn Ngọc Danh
Hội Chuyên Gia Việt Nam