 |
2. Cuộc xâm lăng biên giới VN năm 1979 của Trung Quốc
Đầu năm 1979, Trung Quốc xua quân tràn sang biên giới Việt Nam, với sự tuyên truyền là để "dạy cho Việt Nam một bài học".
Cuộc xâm lăng biên giới Việt Nam bắt đầu vào ngày 17 tha'ng 2, 1979. Theo cuốn sách "China's War with Vietnam", King C. Chen, Stanford, CA, Hoover Institution, Press, 1987), sau hai tuần lễ giao chiến dữ dội giữa hai bên, Trung Quốc tuyên bố đă chiếm được ba trong sáu thị xă nằm địa đầu giới tuyến, là Cao Bằng, Lạng Sơn, và Lào Kay. Hai tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn ở gần nhau. C̣n Lào Kay và Cao Bằng nằm hai bên tỉnh Hà Giang. Điều này chứng tỏ Trung Quốc đă tiến quân tràn qua biên giới bằng ít nhất là ba ngă. Các thị xă Lào Kay, Cao Bằng và Lạng Sơn tương đối dễ đến từ Trung Quốc. Lào Kay tiếp giáp với biên giới hai nước và có trạm giao thông với Trung Quốc. Trạm thông thương biên giới thứ hai, và quan trọng hơn, là ải Nam Quan, tức Hữu Nghị Quan phía bắc thị xă Lạng Sơn. Bắc Kinh rất khó điều quân tới Lai Châu và Hà Giang, v́ đường Quốc Lộ 2 thông thương giữa hai nước qua Hà Giang khá cheo leo, rặng Hoàng Liên Sơn chắn ngang biên giới tây bắc rất hiểm trở và khó vượt qua.
Căn cứ trên địa h́nh các tỉnh và lời tuyên bố của Bắc Kinh, th́ cánh quân phía tây từ Vân Nam tiến sang chiếm được Lào Kay rồi tiến về phía đông theo Quốc Lộ 70 dọc bắc ngạn sông Hồng. theo lời kể lại của một số sĩ quan bị bắt đi tù "cải tạo" trên rặng núi Hoàng Liên Sơn, th́ họ được đảng CSVN cấp tốc di chuyển về phía nam trong thời gian đó.
Cánh quân phía tây tràn sang biên giới không gặp nhiều chống cự khi chiếm thị trấn Lào Kay nằm sát biên giới. Nhưng sau đó th́ bị chận lại v́ thung lũng sông Hồng và sông Lô quá hiểm trở. Đường xe hỏa xuyên quốc gia chạy dọc theo bắc ngạn sông Hồng cũng là một cản trở v́ có quá nhiều cầu đă cũ bên sườn núi thẳng vách và dễ bị phá vỡ.
Cuộc tiến quân hai đạo ở phía đông của Bắc Kinh sang Cao Bằng và Lạng Sơn sau này được xác nhận bởi hai kư giả Robert Storey và Daniel Robinson ("Vietnam", Lonely Planet Publications, 3rd Edition, 1995, trang 506 và 517). Cánh quân xâm chiếm Lạng Sơn hùng hậu hơn cánh quân tấn công Cao Bằng, xuất phát từ tỉnh Quảng Đông tràn qua biên giới từ ải Nam Quan, chiếm các phố thị địa đầu là Đồng Đăng, rồi theo Quốc Lộ 4 tiến xuống phố Kỳ Lừa và thị xă Lạng Sơn.
Theo kư giả Bruce Elleman, ("Sino-Soviet Relations and the February 1979 Sino-Vietnamese Conflict", 1996), lực lượng của Trung Quốc có khoảng 250 ngàn ("quarter million men"), chia làm nhiều đạo quân ồ ạt tràn sang biên giới nhưng đă bị quân địa phương trấn thủ tiền đồn dùng du kích chiến làm chậm cuộc tiến quân trong khi chờ đợi quân chính quy được điều động từ miền Nam Việt Nam lên tiếp ứng.
Theo Cameron W. Barr, The Christian Science Monitor - International, Oct 3/1997, được bà Nguyễn Thị Dương trước kia ở Lạng Sơn nhưng nay cư ngụ tại Đồng Đăng cho biết, quân Trung Quốc tràn sang biên giới tiến về thị xă Lạng Sơn. Tại đây, họ gặp sức kháng cự của quân pḥng vệ (town's defenders) và phải tiến chiếm từng căn nhà. V́ vậy mà một phần lớn của thành phố Lạng Sơn đă đổ nát tan hoang sau hơn một tuần chịu đựng lửa đạn từ hai phía.
Sau 16 ngày xâm chiếm các vùng biên giới lănh thổ Việt Nam, đột nhiên vào ngày 5 March, 1979 Bắc Kinh rút hết quân về. Họ tuyên bố mục đích cho Hà Nội "một bài học" đă đạt. Thế nhưng cuộc rút lui của họ đă xảy ra cùng lúc với hai sự kiện làm cho dư luận chú ư:
 Nhiều đơn vị chính quy của bộ đội CSVN đang được điều động từ miền Nam lên miền biên giới để chuẩn bị ứng chiến khi quân Trung Quốc tràn xuống sâu hơn trong nội địa. (ở đây xin mở một ghi chú: CSVN chỉ thị quân đội trú pḥng chống trả mănh liệt và điều động quân đội chính quy ứng chiến có phải xuất phát từ quyết tâm bảo vệ lănh thổ không hay v́ động cơ nào khác? Vấn đề này sẽ được phân tích ở phần sau).
Trung Quốc gài lại phía nam biên giới trên hai triệu quả ḿn chôn trên các lối đi hay đồng ruộng, và trên các đồi núi, với mục đích là ngăn chặn sự truy kích từ đằng sau trong khi đoàn quân triệt thoái về nước (BBC News Online: "China Ends Huge Mine Clearing Programme," Asia-Pacific, August 12, 1999). Một tài liệu khác của BBC ("China Clears Thousands of Landmines on Vietnamese Border", January 6, 1998) tổng số diện tích các băi ḿn dọc biên giới lên đến 20 triệu mét vuông bao gồm 120 vùng gần 1300 cây số dọc theo biên giới từ Lai Châu sang Hải Ninh. ("Qiu Daxiong, deputy commander of the Guangxi Military Area Command, said the mine clearing operation, is expected to clear 120 zones on nearly 20 million sq.m. of ground"). Ḿn gồm 18 loại khác nhau, chỉ có dụng cụ gỡ ḿn tối tân và chuyên gia thông thạo mới tháo gỡ được. Có nhiều đồi chôn ḿn cỏ mọc quá cao, không thể rà được dù là dụng cụ tối tân, phải dùng đến chất nổ làm nổ cả băi ḿn. Cuộc tháo gỡ ḿn được thực hiện từ năm 1993 măi đến tháng 8 năm 1999 mới hoàn tất.
Nhu cầu của "Trung Quốc dạy cho Việt Nam một bài học" đă để lại thương vong khá lớn cho cả hai bên. Chỉ trong hai tuần, tổng số tổn thất của hai đạo quân của Bắc Kinh lên tới trên 20 ngàn, tức gần 1/10 quân số tham chiến (Storey and Robinson, trang 506). Những vũ khí đă gây cho Trung Quốc nhiều tổn thất nhất lại chính do họ viện trợ cho Bắc Việt trong cuộc chiến Việt Nam. Tổng số tử vong của hai bên lên tới 56 ngàn người ("The Bloodshed In South-east Asia", Rod Paschall, The Quarterly Journal of Military History, Nov. 14, 1999), hơn cả số tử vong của quân đội Mỹ trong trên 10 năm tham chiến tại Việt Nam
Theo hai tác giả Robert Storey và Daniel Robinson, thị xă Lạng Sơn và quận Đồng Đăng, cách Lạng Sơn 20 cây số về hướng bắc, đă bị tàn phá trong trận chiến 1979. Hiện nay, phần lớn thành phố vẫn chưa được sửa chữa, và thường được chỉ cho du khách xem như là một bằng cớ về sự hung hăn của người Tàu ("evidence of Chinese aggression").
Xem phần kế tiếp:
II.3. Vụ Trung Quốc xâm chiếm Trường Sa (Spratly Islands) năm 1988
|
